Roken maakt slank, maar stoppen straks ook

13 juni 2011 | Nieuws
‘Stoppen met roken? Geen denken aan, dan kom ik zo vijf kilo aan.’ Veel mensen stoppen niet met roken omdat ze bang zijn om aan te komen. Maar wetenschappers van Yale denken een oplossing te hebben gevonden.

Met klamme handjes stapt ze het vliegtuig uit, de sigaret al in de hand. De hele reis heeft ze niets gegeten. Snel op zoek naar een rokersruimte, die koffer laat toch nog wel even op zich wachten. Trillend brengt ze haar sigaret naar haar droge mond, gelukkig gaat de aansteker meteen aan. De eerste hijs en dan, nicotine. Een vertrouwde stroom glijdt richting longen. 

Nicotine, het verslavende ingrediënt van sigaretten heeft ook een andere werking. Want rokers sterven eerder, maar meestal ook dunner dan niet-rokers. Amerikaanse wetenschappers onderzochten welke rol nicotine daarin speelt. Met hun resultaten hopen ze een medicijn te kunnen ontwikkelen dat ervoor zorgt dat rokers na het stoppen dun blijven en dat niet-rokers met obesitas de nodige kilo’s verliezen. Zo pakken ze meteen twee grote gezondheidsproblemen aan. Vandaag schrijven ze erover in Science.



Toevallige ontdekking
Hoe kwamen de onderzoekers op dit idee? Yann Mineur, een van de onderzoekers, was bezig met een onderzoek naar een nieuw medicijn tegen depressie, toen het hem ineens opviel dat de muizen uit zijn experiment allemaal minder aten dan de muizen die geen medicijn kregen. Hij wilde natuurlijk weten waarom dat zo was. Het medicijn waar hij mee werkte bleek te binden aan een receptor in dehypothalamus. Een beetje zoals een sleutel in een slot past. De hypothalamus is een gebied in de hersenen dat signalen uit je darmen en vetweefsel verwerkt en vervolgens bepaalt of je nog wat eten nodig hebt of dat je al genoeg calorieën hebt gehad.

Maar wat heeft dat met nicotine te maken? Samen met andere wetenschappers zag Mineur dat nicotine ook aan deze receptor kon binden. Op het moment dat iemand een flinke hijs neemt, krijgt hij/zij nicotine binnen. Nicotine bindt dan aan de receptor (op het plaatje hieronder te zien als de gele staafjes) in de hersenen, waarna die de zogeheten POMC zenuwcellen (die grote rode cellen op het plaatje hieronder) in de hersenen activeert. Die zenuwcellen geven vervolgens weer een signaal af dat er minder gegeten moet worden. Op die manier zorgt nicotine er dus voor dat een roker minder trek heeft en dus dunner blijft. Wanneer hij stopt met roken, wordt dat signaal niet meer afgegeven. De gestopte roker zal daardoor meer gaan eten en waarschijnlijk ook aankomen. 







Dit toonde het wetenschapsteam met zes verschillende experimenten aan, waaronder eentje waarin bij de helft van de muizen de ‘nicotine’receptor was uitgeschakeld. Bij deze groep nam de eetlust van de diertjes niet af wanneer ze nicotine of een stof die er heel erg op lijkt (cytisine) kregen. Wanneer de POMC zenuwcellen werden uitgeschakeld, gebeurde hetzelfde. In een ander experiment maten ze het elektronenpotentiaal in de POMC zenuwcellen onder invloed van nicotine en cytisine. Hiermee lieten de wetenschappers zien dat er signalen worden doorgegeven in de zenuwcellen wanneer nicotine of cytisine aan de ‘nicotine’receptor bindt.

Cytisine bindt aan dezelfde receptoren als nicotine en heeft hetzelfde effect; de eetlust neemt af. Zijn er nog meer voordelen aan cytisine gebruik? Yann Mineur: 'Een groot voordeel is dat deze stof bijna zeker niet verslavend is, zoals nicotine.' Daarnaast hoef je het niet via een sigaret vol met teerdeeltjes binnen te krijgen. 'In sommige landen is het zelfs al in gebruik, maar nog niet overal. Waarom weet ik niet, want dit middel biedt grote kansen.' Als het middel overal toegestaan wordt zal het klantenbestand van de farmaceutische industrie flink uitbreiden, want niet alleen rokers zijn ermee geholpen, maar ook de steeds dikker wordende wereldbevolking.

Yann. Mineur e.a., Nicotine decreases food intake through activation of POMC neurons, Science, 9 juni 2011

Dit artikel werd 9 juni 2011 gepubliceerd op Noorderlicht online.




 

Doneer

Dit artikel is gratis op mijn website te lezen. Als je het waardeert, kun je een donatie doen en help je kwaliteitsjournalistiek mogelijk te blijven maken.  

Welk bedrag wil je doneren?

Vul een bedrag in: