Vogel met bijzondere tanden at krabben

9 januari 2013 | Nieuws
De voorouders van de moderne vogels hadden tanden. In China vonden wetenschappers de fossiele resten van een vogel met een bijzonder gebit dat in staat was hard voedsel te vermalen. Ze schrijven er deze week over in The Journal of Vertebrate Paleontology.

Een merel trekt zijn lange spitse snavel regenwormen uit de grond. Een boomklever heeft een dunne snavel om insecten uit de bast van een boom te kunnen halen. En een vink heeft een sterke kegelvormige snavel om zaden en pitten te kraken. Maar hun voorouders moesten het met tanden doen. Chinese wetenschappers ontdekten in de provincieLiaoning in Noord-Oost China de fossiele resten van een vogel en onderzochten aan de hand van het skelet wat er op zijn menu moet hebben gestaan.



Bijzonder glazuur

De nieuw ontdekte soort kreeg de naam Sulcavis geeorum en behoort tot de uitgestorven vogelgroep Enantiornithes. Die vogels vormden de grootste groep tijdens hetMesozoïcum, het tijdperk van de dinosauriërs. Sulcavis geeorum leefde in het VroegeKrijt (121-125 miljoen jaar geleden), een periode aan het einde van het Mesozoïcum.

Bij het bestuderen van de vogel ontdekten de Chinese wetenschappers op de tanden een bijzondere glazuurlaag, die nog niet eerder bij vogels is gezien. De laag bevat groeven die voor extra sterkte zorgen, waardoor de vogel waarschijnlijk in staat was harder voedsel dan andere vogels uit de Enantiornithes-groep te eten. Prooien met een uitwendig skelet (exoskelet) bijvoorbeeld, zoals insecten of krabben.



Darwinvinken

De onderzoekers denken dat de vondst erop wijst dat er selectiedruk ontstond op een gebit dat heel specifiek aangepast was aan het voedsel in de omgeving. Hetzelfde principe nam Darwin in 1835 waar bij de snavels van de verschillende vinkensoorten op de Galápagoseilanden. Maar helaas is dit fosiel tot nu toe het enige exemplaar met deze bijzondere glazuurlaag. Om met zekerheid te kunnen zeggen dat de gevonden vogelsoort een eigen dieet had, moeten er eerst meerdere fossielen worden gevonden.

De Enantiornithes waren erg succesvol in het Krijt, maar stierven daarna plotseling uit. De tandenloze vogels namen het over. Waardoor dat komt is nog onbekend. Wellicht dat tanden niet meer zo handig waren om het aanwezige voedsel te verorberen.

Bron:

Jingmai K. O’Connor, Yuguang Zhang, Luis M. Chiappe e.a., A new enantiornithine from the Yixian formation with the first recognized avian enamel specialization, Journal of Vertebrate Paleontology, januari 2013, 33(1):1-12. doi:10.1080/02724634.2012.719176

Dit artikel verscheen 9 januari 2013 op Kennislink.

Doneer

Dit artikel is gratis op mijn website te lezen. Als je het waardeert, kun je een donatie doen en help je kwaliteitsjournalistiek mogelijk te blijven maken.  

Welk bedrag wil je doneren?

Vul een bedrag in: