Zure oceaan maakt anemoonvis doof

5 juni 2011 | Nieuws
Als de oceanen nog verder verzuren door toename van CO2 in de atmosfeer, zullen jonge vissenlarven de weg kwijt raken door gehoorverlies.

De kleine anemoonvis stelt niet veel eisen aan zijn woonplaats. Een koraalrif, een beetje ondiep zeewater en een anemoon om te schuilen. Meer vraagt hij niet. Anemoonvisjes worden in open water geboren. Als ze ouder zijn vinden ze hun weg naar het rif door te ruiken en goed te luisteren naar het klikkende geluid van kreeften en krabben. Zo bepalen ze welke plek op het rif ze moeten vermijden. Maar door toename van de hoeveelheid CO2 in de lucht verzuren de oceanen. Misschien kunnen de visjes hierdoor hun weg niet meer vinden. Stephen D. Simpson en andere zeebiologen beschrijven vandaag in Biology Letters hoe het gehoor van de opgroeiende visjes verstoord raakt als ze in een zuurdere zee opgroeien.

Het geluid van de vijand
De biologen lieten de eitjes van clownvissen in verschillende omstandigheden uitkomen. Een deel werd in gewoon zeewater geplaatst, met een pH van 8,15. Drie andere groepen kwamen uit het ei in water met lagere pH-waarden van 7,99; 7,93 en 7,86. Als water zuurder wordt daalt de pH en het IPCC voorspelt dat de pH-waarden van de oceanen in 2200 tot 7,6 zijn gedaald.

Na 17 tot 20 dagen keken de onderzoekers hoe de visjes reageerden op de geluiden  van enkele vijanden zoals kreeften en garnalen. Hiervoor werden de anemoonvisjes in een bak geplaatst waarin door een onderwaterspeaker het geluid van een rif vol vijanden klonk. De visjes die in de normale omstandigheden opgroeiden zwommen meteen weg van het geluid. Helaas ging het de visjes uit het zuurdere water minder goed af. Het geluid deed hun niet veel; 58 tot 64 procent van de tijd zaten ze zelfs vlakbij de speaker.

En dat is niet best. In een eerder onderzoek toonden dezelfde groep biologen al aan dat het reukvermogen van de opgroeiende anemoonvisjes sterk achteruit gaat in een zuurdere oceaan. Nu blijkt dus dat nog een ander zintuig wordt aangetast door het zure water. Er was alleen niets te zien aan de otolieten, zeg maar de oorbotjes en ook bij het reukorgaan van de vis werden geen afwijkingen gevonden.

Zuur water
Sinds de industriële revolutie ruim 200 jaar geleden hebben de oceanen al meer dan 142 miljard ton CO2 opgenomen in de oceaan. Hierdoor is de pH waarde van de oceaan al met 0,1 gedaald. De snelheid waarop dat gebeurt ishonderd keer zo hoog als dat het in de afgelopen 650.000 jaar is geweest.

De vraag is hoe zuur het de visjes gemaakt gaat worden de komende jaren. De huidige hoeveelheid CO2 in de atmosfeer is 390 ppm (delen per miljoen), maar dat cijfer zou veel hoger liggen als de oce¬anen niet per dag zo’n dertig miljoen ton van het gas opslorpten. Hierdoor is de pH van de oceanen inmiddels naar 8,15 gedaald. Zonder maatregelen tegen de huidige CO2 uitstoot verwacht het IPCC dat in 2050 de hoeveelheid CO2 in de lucht tot 500 ppm is opgelopen en in 2100 zelfs tot 800 ppm. De pH zou dan kunnen zakken tot 7,8 of zelfs 7,7. De visjes veranderden hun gedrag al drastisch bij de pH’s waaraan ze in dit onderzoek werden blootgesteld en die lagen nog hoger.

Kan het zo zijn dat de visjes misschien al eerder dan 2050 de gevolgen gaan ondervinden van de verzuring? ‘Dat is een heel belangrijke vraag’, zegt Stephen D. Simpson. ‘De komende tijd zullen we gaan proberen die vraag te beantwoorden. Wat we nu al zien, is dat er verschillen optreden in het gedrag van de vissen als we de pH heel subtiel veranderen. Het zou dus kunnen dat er natuurlijke variatie is in pH-tolerantie van de visjes, waarop selectie kan reageren’. Misschien ziet de toekomst er dan toch iets minder somber uit voor de anemoonvis.

Stephen D. Simpson e.a., “Ocean acidification erodes crucial auditory behaviour in a marine fish”, Biology Letters, 1 juni 2011

Dit artikel verscheen 1 juni 2011 op Noorderlicht, de nieuwssite van W24.

Doneer

Dit artikel is gratis op mijn website te lezen. Als je het waardeert, kun je een donatie doen en help je kwaliteitsjournalistiek mogelijk te blijven maken.  

Welk bedrag wil je doneren?

Vul een bedrag in: